H εκδήλωση για τη Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής του Δημήτρη Γρηγοράκη

16 Οκτωβρίου 2014, Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής και ο διατροφολόγος Δημήτρης Γρηγοράκης, λαμπερός και γεμάτος ενέργεια, τη γιόρτασε μαζί με τα γενέθλια του ακόμη μια χρονιά.

Η καθιερωμένη πια ετήσια εκδήλωση διατροφής με δράσεις και ενημέρωση, με σπόνσορες και πολλούς φίλους, με ομιλίες και εκλεκτούς προσκαλεσμένους... έγινε τη Πέμπτη στον πεζόδρομο της οδού Δελφών και Γριβαίων, στο Κολωνάκι, και στο «Εν Δελφοίς», όπου ακολούθησε το πάρτυ του ως αργά με κοπή τούρτας.

 

Τίποτα δεν είναι τυχαίο και τα γενέθλια του Δημήτρη Γρηγοράκη συμπίπτουν με τη μεγάλη γιορτή της Διατροφής παγκοσμίως. Φίλοι του κάθε χρόνο γιορτάζουν μαζί του την επιτυχημένη του πορεία στη διάδοση της υγιεινής διατροφής.

Εύη Λιάκου, Ηλέκτρα Κουτούκη - Evi Liakou, Electra Koutouki

 

Το σεμινάριο των βοηθών μάρκετινγκ (EUMA) στην Ελλάδα

ένα διεθνώς καταξιωμένο δίκτυο στελεχών υποστήριξης της επιχειρηματικής διοίκησης

H EUMA (European Management Assistants Association) είναι ένα πολύ ισχυρό διεθνή networking, που ενώνει τους βοηθούς μάρκετινγκ σε περισσότερες από 25 χώρες και ιδρύθηκε το 1974. Στο επαγγελματικό δίκτυο συμμετέχουν πολύ υψηλού επιπέδου επαγγελματίες του μάρκετινγκ, που μπορούν να δώσουν συμβουλές και για την ανάπτυξη εταιρειών.

Ελίνα Γιαχαλή

Το τμήμα της EUMA στην Ελλάδα διοργανώνει συχνά σεμινάρια και εκδηλώσεις για την προσωπική ανάπτυξη - εκπαίδευση των μελών και το μέλλον του επαγγέλματος στις σύγχρονες οικονομικές προκλήσεις, καλώντας συχνά και τους φίλους της ένωσης.

Ειρήνη Δημητρίου

Στις 16 Οκτωβρίου 2014 διοργανώθηκε στο Crowne Plaza Hotel ένα σεμινάριο για τα social media και την επιρροή τους στην εργασία με κεντρική ομιλίτρια την Ελίνα Γιαχαλή και ψυχή της διοργάνωσης την Ειρήνη Δημητρίου, που είναι στο διοικητικό Συμβούλιο της EUMA στην Ελλάδα.

Η όλη εκδήλωση είχε επιτυχία από τη συμμετοχή και προσέλευση μελών, καθώς και το γενικότερο κλίμα της βραδιάς. Ακούστηκαν πολύ ενδιαφέροντα πράγματα για την δημιουργία ενός image και τη χρήση των κοινωνικών δικτύων, έγιναν διασκεδαστικές ασκήσεις κατά τη παρουσίαση του σεμιναρίου, τονίστηκε η σημαντικότητα της χρήσης των social media. Καλή συνέχεια...

Επίσης η κα Ελίνα Γιαχαλή θα παρευρεθεί στο 16th Infocom World 2014 στις 21/10/2014, στο ξενοδοχείο Divani Caravel και θα παρουσίασει workshop με θέμα "My sucess social media business plan". 

Ο μεγάλος Έλληνας μάγειρας Νικόλαος Τσελεμεντές

Ο Τσελεμεντές έγραψε διάφορα βιβλία μαγειρικής, που είχαν τόσο μεγάλη κυκλοφορία, που το όνομα του έγινε συνώνυμο των βιβλίων συνταγών μαγειρικής και ζαχαροπλαστικής. Στο σπίτι μας πάντα υπήρχε ένας Τσελεμεντές και τα βιβλία της Σοφίας Σκούρα. Ο δάσκαλος της μαγειρικής καταγόταν από τη Σίφνο, νησί με παράδοση στη μαγειρική τέχνη, όμως λόγω της εξαιρετικής του κλίσης πήγε στη Βιέννη για να παρακολουθήσει μαθήματα. Με την επιστροφή του στην Αθήνα εργάστηκε ως μάγειρας σε διάφορες πρεσβείες, αλλά ξαναέφυγε στο εξωτερικό για να ολοκληρώσει τις σπουδές του. Στην Αμερική παρακολούθησε ανώτερα μαθήματα μαγειρικής, ζαχαροπλαστικής και διαιτολογίας. Το 1932 ίδρυσε στην Αθήνα τη δική του σχολή μαγειρικής.

Στο υπέροχο γνήσιο και παλαιότατο βιβλίο του, ΟΔΗΓΟΣ ΜΑΓΕΙΡΙΚΗΣ υπό Νικ.Κ.Τσελεμεντέ. υπάρχει ένα 8σέλιδο αφιερωμένο στη μαγειρική δια μέσου των αιώνων. Εκεί πραγματικά θαυμάζεις τη γλώσσα γραφής του Τσελεμεντέ, που εκθειάζει την ελληνική προέλευση της νοστιμιάς στη μαγειρική, την ανωτερότητα της ανάμεσα στα έθνη και τη δόξα αρχιμαγείρων. Γράφει ότι «Εις όλας τας ιστορικάς παραδόσεις, αίτινες από της αρχαίας Ελλάδος έφθασαν μέχρι της εποχής ημών, συχνά γίνεται λόγος περί αληθών καλλιτεχνών της μαγειρικής, των οποίων η ηρωική προσωπικότης συνδέεται με τα ομηρικά ψητά και καρυκεύματα». Και φυσικά ότι δεν θα έπρεπε να δημιουργείται η εντύπωση ότι τα φαγητά στην αρχαιότητα ήταν απλά και ότι οι άνθρωποι τρέφονταν με τη φιλοσοφία. Αναφέρει ότι ο Αριστοφάνης έσκωπτε τους τραγικούς συγγραφείς, αλλά έπλεκε το εγκώμιο για τους αρχιμαγείρους της εποχής του.

Επίσης στον Αριστοτέλη άρεσε να συζητάει περί λογικής, τρώγοντας φοίνικας, πίνοντας νερό και εκδηλώνοντας αγάπη για το καλό φαγητό και τη ποικιλία. Εξηγεί βέβαια ότι οι αρχιμάγειροι εκείνης της εποχής προερχότουσαν από τη τάξη των δούλων, αλλά αυτό δε σήμαινε τίποτα. Ο Αίσωπος ήταν επίσης δούλος, που παρασκεύαζε τα φαγητά του κυρίου του. Ο Κάδμος, ιδρυτής των Θηβών είχε διατελέσει παραμάγειρας στα μαγειρεία του βασιλιά της Σιδώνας, αλλά αυτό δεν τον εμπόδισε να εφεύρει το αλφάβητο, το οποίο εδίδαξε στους Έλληνες. Οι καλύτεροι μάγειροι προερχότουσαν από την Άνδρο και τη Χίο, ήταν δηλαδή Έλληνες και όχι βάρβαροι. Κι ενώ οι Πέρσες αρκούνταν να παρασκευάζουν φαγητά με λάδι και γλυκίσματα, κι ενώ ο Αρταξέρξης υπέσκαπτε την υγείαν του τρώγοντας παραγεμισμένα αγγούρια και βραστά κογχύλια, οι Έλληνες έτρωγαν και απολάμβαναν τα έξοχα εδέσματα, που εφεύρισκαν οι μάγειροι τους.

Ο Τσελεμεντές συνεχίζει ότι αν η Ελλάς κατέκτησε τη Ρώμη, το πέτυχε δια της μαγειρικής της, και η Αιωνία Πόλις ελησμόνησε τις αρχαίες της παραδόσεις υιοθετώντας τα πολυτελή γεύματα. Γράφει: «Αι γλώσσαι των αηδόνων, οι οφθαλμοί των ρινοκέρων, τα μεγάλα στρείδια, το παχύ ήπαρ (φουά γκρα), πάντα ταύτα εμαγειρεύοντο από μαγείρους προερχομένους εξ Ελλάδος, οίτινες εμάνθανον εις τους κυριάρχους Ρωμαίους τον τρόπον του τρώγειν άλλως, και ουχί με χαμερπή λαιμαργίαν.» Σημειώνοντας ότι η μακρά και σκοτεινή περίοδος του Μεσαίωνα μετέβαλε τη μαγειρική σε αληθινό κυκεώνα.... «Ηγνόουν πάσαν αρχήν και περιφρόνουν πάσαν θεωρίαν». Για εκείνον οι κάτοικοι του Βορρά στερούνταν πάσης αισθητικότητας στο ζήτημα της μαγειρικής. Το ίδιο και οι Κέλτικες φυλές, που αγνοούσαν τη μαγειρική τέχνη, αν και είχαν επιδοθεί στη μουσική και στη φιλολογία... «Οι Κέλται ηρέσκοντο να τρέφωνται με κρέας χοίρειον παχύτατον και με άρτον μέλανα από της αρχής του έτους μέχρι τέλους αυτού, η δε απάθεια των προς παν ό,τι αφορά την γαστρονομίαν είνε και σήμερον εν από τα κυριώτερα χαρακτηριστικά της φυλής των.»

Οι αναφορές του Τσελεμεντέ διαμέσου των αιώνων είναι καταπληκτικές. Ειδική αναφορά κάνει για τις υπερβολές του Λούκουλλου με τα συμπόσια του στην Αρχαία Ρώμη και τη θρυλική βουλιμία του Λουδοβίκου 14ου. Ένα τυπικό γεύμα του βασιλέως της Γαλλίας, όπως αναφέρει και η πριγκήπισσα Palatine αποτελείτο τυπικώς από τα εξής: «Τέσσερα είδη σούπας, ένα φασιανό, μια πέρδικα με σκόρδο, ένα είδος σαλάτας, δύο τεμάχια μηρού προβάτου με σκόρδο, αυγά βρασμένα σφικτά, διάφορα γλυκίσματα και φρούτα...». Η εποχή της βασιλείας του Λουδοβίκου 14ου ήταν μια μεταβατική εποχή της Μαγειρικής τέχνης. Τότε εμφανίστηκαν και τα πρώτα σχεδόν συγγράμματα περί Μαγειρικής, γνωστά όπως ο «Γάλλος Μάγειρας» του Lavarenne (1651), οι «Ηδοναί της εξοχής» του Bonnefons (1655), το «Εγχειρίδιον» του Robert (1674)… Το χημικό εργαστήριο της μαγειρικής συνεχίζει να εκπλήσσει ως σήμερα και οι Έλληνες σεφς και μάγειροι συνεχίζουν επάξια την περίφημη παράδοση μας παγκοσμίως. Όπως έλεγε ο Γάλλος γαστρονόμος Brillat Savarin: “Το μέλλον των εθνών εξαρτάται εκ του τρόπου της διατροφής αυτών.”

Τα παιδιά το μέλλον της Γης

Τα παιδιά είναι αυτά, που μέσα από το τρόπο ζωής τους, τις σκέψεις τους και την αυτοπεποίθεση τους θα μπορέσουν να σώσουν τον πλανήτη... να αλλάξουν τον κόσμο. Η επαφή τους με τη φύση, το παιχνίδι στην εξοχή, η ενθάρρυνση, η ενημέρωση για το τι ακριβώς συμβαίνει στη Γη.... θα τα εφοδιάσουν με τη δύναμη να κάνουν κάτι. Ήδη μεγαλώνουν με την εντύπωση ότι τα περιβαλλοντικά προβλήματα, που αντιμετωπίζουμε είναι πολύ δύσκολα, σοβαρά και άλυτα... όμως εκεί είναι που πρέπει να τ’ αναστρέψουμε όλα αυτά δίνοντας τους τη δύναμη, τη γνώση, την αίσθηση ότι όλα μπορούν να γίνουν αλλιώς. Το πράσινο είναι η ζωή μας. Όταν ο πλανήτης είναι πράσινος, γεμάτος βλάστηση και υγιής... το έδαφος είναι γόνιμο και δίνει καλούς καρπούς, υπάρχει άφθονο καθαρό νερό, ο αέρας είναι καθαρός, η θάλασσες θησαυροί ζωής, τα ζώα συνυπάρχουν μαζί μας και υπάρχει τροφή και γι’αυτά χωρίς να εξαφανίζονται και να διαταράσσουν το φυσιολογικό κύκλο ζωής... το πολύτιμο οικοσύστημα μας.

Υπάρχουν τόσα ... μα τόσα πολλά, που τα παιδιά μπορούν να μάθουν για να επιβιώσουν και να διαφυλάξουν το μέλλον τους στη Γη. Ξεκινώντας από το φύτεμα ενός δέντρου, που τα δέντρα μας προσφέρουν τόσα πολλά... οξυγόνο, χαρτί, δροσιά, καρπούς, φωλιές για άλλα ζώα... ως την ανακύκλωση. Κάθε οικογένεια μπορεί να μάθει τα παιδιά να ανακυκλώνουν το γυαλί, το χαρτί, το μέταλλο, τις ηλεκτρικές συσκευές... να μη ρυπαίνουν τη φύση με τα σκουπίδια. Ακόμη και τα παιχνίδια τους μπορούν να είναι από φυσικά υλικά, ενώ οι συσκευασίες φτιαγμένες από υλικά, που έχουν ήδη ανακυκλωθεί. Έχει υπολογιστεί ότι μόνο στην Αμερική, κάθε καταναλωτής πετάει στα σκουπίδια κατά μέσον όρο 25 κιλά πλαστικού υλικού συσκευασίας κάθε χρόνο. Το 1/3 των σκουπιδότοπων είναι σκουπίδια από υλικά συσκευασίας. Πολλοί κατασκευαστές παιχνιδιών χρησιμοποιούν ακριβό υλικό συσκευασίας για να κάνουν τα παιχνίδια να φαίνονται καλύτερα και φανταχτερά... όμως ξετυλίγουμε το περιτύλιγμα και το πετάμε αμέσως στα σκουπίδια. Δεν είναι τόσο ανόητο... τόσο βλαβερό;

Στα παιδιά αρέσει τόσο να ζωγραφίζουν... και συχνά εμπνέονται από την ίδια τη Φύση. Τα περισσότερα χρώματα και βαφές φτιάχνονται από πετρέλαιο, περιέχουν χημικά όπως το τολουένιο και την αιθανόλη... Τα παράγωγα πετρελαίου ουσιαστικά ξοδεύουν ένα φυσικό πόρο της Γης, ενώ τα χημικά τη μολύνουν. Είναι τόσο τραγικό τα παιδιά να δημιουργούν με αγάπη και παράλληλα να καταστρέφουν το τοπίο, που ζωγραφίζουν και το μέλλον τους. Ευτυχώς υπάρχουν ακόμη σε γωνιές του πλανήτη, παιδάκια που ζωγραφίζουν με χυμούς φρούτων, φυτών... γιατί δεν έχουν να αγοράσουν, ούτε έχουν πρόσβαση σε τοξικές μπογιές και μαρκαδόρους. Δεν είπαμε να ξεζουμίζουν τα παιδιά στις ακουαρέλες φράουλες κι άλλα, όμως μπορούν να επιλέγουν μπογιές με βάση τους το νερό, κόλλες και μαρκαδόρους με βάση τους το νερό, φυσικά υλικά και οικολογικές μπογιές...π.χ. από κερήθρα. Ήδη το κράτος θα έπρεπε να είχε επιβάλλει την αγορά των αναλώσιμων υλικών για παιδιά από πιστοποιημένες οικολογικές εταιρείες και σχετικούς οργανισμούς.

Βάζουμε τη τροφή των παιδιών μέσα «διογκωμένη πολυστερίνη», ένα άφθαρτο σκουπίδι, που δεν μπορεί ΠΟΤΕ να διασπαστεί έξω στη φύση. Το υλικό το γνωρίζουμε όλοι, γιατί φτιάχνονται πλαστικά ποτήρια μιας χρήσεως και κουτιά, που κρατάνε ζεστό το φαγητό. Πολλά φαστ φουντάδικα σερβίρουν τα χάμπουργκερ μέσα σε τέτοια κουτάκια μιας χρήσης. Κι ενώ δημιουργούνται από πόρους της Γης μας, ακόμη και 500 χρόνια αργότερα, ένα παιδί μπορεί να βρει έξω στη φύση ένα τέτοιο ποτήρι, από κάποια εκδρομή στο παρελθόν. Το πλαστικό αυτό γίνεται από χημικές ουσίες, που κάνουν τη τρύπα του όζοντος ακόμη μεγαλύτερη. Εδώ πρέπει να επισημάνω ότι η διογκωμένη πολυστερίνη είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη για τα θαλάσσια ζώα, καθώς επιπλέει στο νερό και ξεγελάει ως τροφή. Μια θαλάσσια χελώνα μπορεί να φράξει σιγά σιγά το στομάχι της και να πεθάνει ή να μη μπορεί να καταδυθεί ξανά. Τι μπορούν να κάνουν τα παιδιά; Ζητείστε χάρτινα ποτήρια ή το φαγητό να μην είναι σε τέτοιον περιέκτη. Εξηγείστε ευγενικά ότι αν και προτιμούν τα παιδιά αυτό το φαγητό, δεν θέλουν να κάνουν κάτι, που θα βλάψει τη Γη. Απέφυγε στις εκδρομές στο δάσος, τη χρήση πλαστικών πιάτων και ποτηριών, ακόμη και τις πλαστικές αυγοθήκες. Μπορούμε να καταργήσουμε την ευρεία χρήση της διογκωμένης πολυστερίνης.

Τα παιδιά από μικρά μπορούν να γίνουν μέλος μιας οργάνωσης, που ιδρύθηκε από ανθρώπους, όπως κι εσύ, δηλαδή ενδιαφέρονται κι εκείνοι για το τι συμβαίνει στη Γη μας. Οι περισσότερες απ’αυτές τις οργανώσεις έχουν ειδικά ενδιαφέροντα, όπως για τη σωτηρία ζώων ή φυτών ή προστασία της θάλασσας. Άλλες πάλι ενδιαφέρονται για όλα όσα έχουν σχέση με το μέλλον του περιβάλλοντός μας. Άλλες διασώζουν χελώνες κι άλλες γεράκια, άλλες είναι κέντρα περίθαλψης άγριων ζώων κι άλλες πρωτοβουλίες για τη σωτηρία των δασών... Σίγουρα κάθε παιδί θα βρει αυτό, που το ενδιαφέρει περισσότερο. Εκεί οι άνθρωποι εργάζονται αδιάκοπα και σκληρά για να προστατεύσουν τη Γη μας και ψάχνουν πάντα κι άλλο κόσμο για να έρθει κοντά τους. Υπάρχουν περιβαλλοντικές οργανώσεις στην Ελλάδα, αλλά και παγκόσμιες όπως Defenders of Wildlife, Greenpeace, WWF, Tree People…

Τα τελευταία χρόνια λόγω και της οικονομικής κρίσης, λειτουργεί η μέθοδος «από χέρι σε χέρι». Τα παιδιά αντί να πετάξουν στα σκουπίδια τα παιχνίδια τους ή τα ρούχα τους, μπορούν να τα δωρήσουν σε άλλα παιδιά, σε φιλανθρωπικές οργανώσεις, νοσοκομεία ή βιβλιοθήκες αν είναι βιβλία... Είναι ένας σπουδαίος τρόπος να σώσεις τη Γη, αφού μπορείς να ξεφορτωθείς πράγματα που δεν θέλεις ή δε σου είναι χρήσιμα πλέον και να δώσεις χαρά σε κάποιο άλλο παιδάκι. Τα πράγματα που χρησιμοποιούν τα παιδιά είναι φτιαγμένα από υλικά που βγαίνουν από τη Γη, και συνεχίζουν να είναι χρήσιμα και πολύτιμα, έστω κι αν δεν τα χρειάζονται πια. Αντί να πετάξουν τα παλιά τους πράγματα... επιτραπέζια παιχνίδια, βιβλία που διάβασαν χιλιάδες φορές, παζλ, παιχνίδια κατασκευές... μπορούν να τα χαρίσουν σε κάποιον άλλον ή να κάνουν κάτι που κάνει ένα παιδί που κάθε χρόνο πουλάει στα υπόλοιπα παιδιά της γειτονιάς τα παλιά του πράγματα και αγοράζει καινούργια... ανακυκλώνοντας έτσι με έξυπνο τρόπο.

Το κεφάλαιο ΝΕΡΟ είναι πολύ σημαντικό και τα παιδιά πρέπει να μάθουν να μη το ξοδεύουν άσκοπα. Πρέπει να μάθουν την ορθή χρήση του και ότι είναι ένα πολύ πολύτιμο αγαθό, που δεν το απολαμβάνουν όλα τα παιδάκια του πλανήτη. Όλα θέλουν τρόπο, που μπορεί να διδαχθεί, από τον τρόπο που πλένουν τα δόντια τους και κάνουν μπάνιο μέχρι όταν πλένουν κάποια πιάτα ή πίνουν νερό. Δεν πρέπει να σπαταλάνε το νερό χύνοντας το στο νεροχύτη, αλλά καλύτερα να ποτίσουν ένα διψασμένο φυτό. Επίσης δεν τραβάμε άσκοπα το καζανάκι της τουαλέτας. Το νερό τρέχει από τη βρύση γρηγορότερα απ’ ότι νομίζουμε... έχει υπολογιστεί ότι ώσπου να πιούμε νερό και να δροσιστούμε, αν τρέχει η βρύση, θα μπορούσαμε να γεμίσουμε 10 χαρτόκουτα από γάλα ενός λίτρου. Μάλιστα αν αφήνεις το νερό να τρέχει, όταν πλένεις τα πιάτα, ξοδεύονται περίπου 100 λίτρα νερό, όσο δηλαδή για να πλυθεί ένα ολόκληρο αυτοκίνητο! Τώρα η ζωή των παιδιών έχει γίνει ευκολότερη, απλώς ανοίγουν μια βρύση, όμως πρέπει να γνωρίζουν ότι υπάρχουν ακόμη στη Γη παιδιά, που τραβούν νερό με τον κουβά από πηγάδια ή περπατούν ώρες με πολύ κόπο για λίγο νερό.

Ο πλανήτης μας αποτελείται κυρίως από νερό και το μεγαλύτερο μέρος,ως γνωστόν, είναι καλυμμένο από τους ωκεανούς. Υπάρχουν οι λίμνες, τα ποτάμια, τα υπόγεια νερά, οι πηγές... Ολάκερη η ζωή πάνω στη Γη... από τη φάλαινα ως το τελευταίο σκουλήκι και σκαθάρι... εξαρτάται από τα νερά αυτά. Γι’αυτό τα παιδιά μαθαίνουν ότι δεν πετάμε στη θάλασσα σκουπίδια και χημικά, μαθαίνουν να προστατεύουν τα ποτάμια και τις λίμνες από κάποιους που αδειάζουν εκεί δηλητηριώδη χημικά και σκουπίδια. Τα υπόγεια νερά μολύνονται επίσης από βλαβερά υγρά, πετρέλαια, βενζίνη, λιπάσματα και εντομοκτόνα. Τα ποτάμια είναι σπουδαία μέρη για παιχνίδι και ευτυχώς κάποια παιδιά έχουν αυτή τη δυνατότητα αν μένουν κοντά σε κάποιο... τσαλαβουτάνε στα νερά τους, διασκεδάζουν, εξερευνούν, πετάνε πέτρες, γυμνάζονται... Αυτά τα παιδιά μπορούν να «υιοθετήσουν ένα ποτάμι» , να προσέχουν τις όχθες του και να μαζεύουν όλα τα σκουπίδια, που βρίσκουν... αν διαπιστώσουν διαρροή λυμάτων μέσα στο ποτάμι ή πετρελαίου, οφείλουν να ενημερώνουν αμέσως τους γονείς τους ή κάποιον άλλο μεγάλο. Με τους φίλους τους μπορούν να φυτέψουν δέντρα στις όχθες του ποταμιού, τα δέντρα αυτά στο μέλλον θα συγκρατούν το χώμα για να μη το παρασύρει το ποτάμι.

Τα παιδιά όταν τρώνε και αφήνουν φαγητό στο πιάτο τους, μπορούν να μάθουν να μη το πετάνε στα σκουπίδια, αλλά μπορούν να μάθουν να το μετατρέπουν σε γόνιμο χώμα... οργανικό λίπασμα. Ο καθένας μας μπορεί να κάνει μόνος του κοπριά από φύλλα, χορτάρια, αποφάγια... από σκουπίδια, που είναι οργανικά. Είναι εύκολο και υπάρχουν αρκετοί τρόποι, ενώ και εγχειρίδια κυκλοφορούν για περισσότερες οδηγίες. Ένα παιδί εύκολα μπορεί να τοποθετεί σε μια γωνιά στον κήπο του τέτοια υλικά, ώσπου ο σωρός να γίνει φυλλόχωμα. Μαζί με κάποιον μεγάλο μπορούν να εφοδιαστούν ειδικούς κάδους δημιουργίας κομπόστ, αλλά αυτό που σίγουρα θα συναρπάσει τους μικρούς είναι η κοπριά με τα σκουλήκια. Τα σκουλήκια της γης είναι οι καλύτεροι τεχνίτες... και οι γεωσκώληκες μπορούν να αγοραστούν από κάποιο φυτώριο και να φάνε τα σάπια σκουπίδια μετατρέποντας τα σε κοπριά. Οργανικά σκουπίδια υπάρχουν άφθονα, αφού αποτελούν τα μισά σπιτικά σκουπίδια.

Τα παιδιά πρέπει να αγαπούν τα ζώα. Συχνά σε βόλτες στη φύση θα έρθουν σε επαφή μ’αυτά. Ιδιαίτερα πρέπει να κατανοήσουν την αξία των πουλιών και ο καλύτερος τρόπος για να μαζέψεις πουλιά στην αυλή είναι να μάθεις τα παιδιά να τοποθετούν νερό ή την αγαπημένη τροφή των πουλιών σε πιάτο. Αν μάθουν να κατασκευάζουν και κάποιο σπιτάκι θα είναι υπέροχο. Οι μεγάλοι θα τους μάθουν τα κόλπα... να ταίζουν τα πουλιά με φυστίκια ανάλατα με το τσόφλι, να κρεμούν πορτοκαλόφλουδες σε ένα δέντρο, που τα πουλά τρελαίνονται να τις τσιμπολογούν...κι άλλα. Φτιάξτε μια μπανιέρα για τα πουλιά από υλικά που ήδη έχετε κι αν υπάρχουν και γάτες εκεί κοντά, ίσως χρειαστεί η μπανιέρα να τοποθετηθεί κάπου ψηλά. Σ’όλο τον κόσμο, τα πουλιά κινδυνεύουν και χάνουν ολοένα και πιο πολλές φωλιές και πεθαίνουν. Μερικά πουλιά έχουν χαθεί οριστικά και τα παιδιά οφείλουν να μάθουν να προστατεύουν όσα απόμειναν ακόμα. Αν με την Κλιματική Αλλαγή, χιονίσει αργά την Άνοιξη, τότε που κάποια πουλιά έχουν κιόλας ξαναγυρίσει για καλοκαίρι, συχνά ξεπαγιάζουν και δεν έχουν που να πάνε. Αν όμως κάποιο παιδάκι του φτιάξει μια ζεστή φωλιά, μπορεί να γεννήσουν τα αυγά του και να μεγαλώσουν τα πουλάκια τους μέσα στη αυλή.

Έχει υπολογιστεί ότι κάθε εβδομάδα με τους ρυθμούς που ζούμε σήμερα, εξαφανίζονται περίπου 20 είδη φυτών και ζώων. Τι απογοητευτικό; Εξαφανίζονται για πάντα από τη Γη μας. Όμως κάποιοι άνθρωποι ευτυχώς έχουν ήδη αρχίσει και κάνουν κάτι γι’αυτό. Τα παιδά ζουν στη κοινωνία της πληροφόρησης, οπότε ακούνε ότι κινδυνεύει το αρκουδάκι Πάντα, ο ρινόκερως, ο αφρικανικός ελέφαντας, η ασιατική τίγρη, η πολική αρκούδα... Κάθε παιδάκι μπορεί να «υιοθετήσει» ένα ζώο και τα χρήματα που δίνει ξοδεύονται για τη φροντίδα αυτού του ζώου. Εδώ μπορεί να βοηθήσει ένας μεγάλος, αλλά η ικανοποίηση του παιδιού και το καλό θα είναι μεγάλο. Συνήθως οι υιοθεσίες κοστίζουν περισσότερο από 25 δολάρια, και το παιδάκι από εκεί και πέρα λαμβάνει μερικά στοιχεία για το ζώο του, τη φωτογραφία του, κάποιες αφίσες... είναι κάτι που πολλά παιδιά μαζί μπορούν να το πραγματοποιήσουν ως ομάδα και να μοιραστούν τα έξοδα με φίλους ή συμμαθητές τους.

Ζούμε στη χώρα με τις περισσότερες δαντελωτές ακτές της Ευρώπης... τα παιδιά μας από τα βασικότερα που πρέπει να μάθουν είναι να μη πετάνε σκουπίδια στην παραλία. Όταν πηγαίνουν για ψάρεμα να πετάνε τίποτα...ούτε την άχρηστη πετονιά στο νερό, ούτε πλαστικά δακτυλίδια, σκίσε τα πρώτα με ένα ψαλίδι ή ένα μαχαίρι και κατευθείαν στο σκουπιδοντενεκέ. Αυτά τα πλαστικά δακτυλίδια, που συσκευάζουν τα κουτιά των αναψυκτικών μόλις βρεθούν στη θάλασσα γίνονται αόρατα για τα θαλάσσια πλάσματα και τα πουλιά, που ψάχνουν για τροφή. Για παράδειγμα καθώς οι γλάροι και οι πελεκάνοι κάνουν τις βουτιές τους για να ψαρέψουν, μπορεί ο λαιμός ή το ράμφος τους να χωθεί μέσα σ’αυτά τα πλαστικά δσχτυλίδια. Κι έτσι παγιδευμένοι, θα πνιγούν ή θα πεθάνουν από τη πείνα. Όποτε τα παιδιά πάνε στη παραλία μπορούν να έχουν μαζί τους μια μεγάλη σκουπιδοσακούλα και να μαζεύουν ότι σκουπίδια βρουν. Αν πάλι βρουν μπουκάλια, κουτάκια...μπορούν να τα πάνε στην ανακύκλωση. Κάθε χρόνο διοργανώνονται μεγάλοι καθαρισμοί ακτών και μαζεύονται τόνοι σκουπιδιών, η συμμετοχή των παιδιών θα τους δώσει μεγάλη χαρά αν αρχίσουν να το βλέπουν σαν ένα παιχνίδι, που είναι τόσο ευεργετικό για τα ίδια και το μέλλον τους.

Υπάρχουν τόσοι τόσοι τρόποι και τόσα πράγματα, που μπορούν να μάθουν τα παιδιά και να τα υιοθετήσουν για μια καλύτερη ζωή.... που σίγουρα δεν μπορούν να αναλυθούν σε ένα άρθρο. Από τη χρήση του ποδηλάτου, και αν δεν είναι μακριά, μη ζητάς να πας με τ’αυτοκίνητο, για τη διαρροή θερμότητας ή το κλείσε το κρύο στο ψυγείο.... από το σβήσιμο των φώτων ως την αγορά ενός ζωντανού φυσικού χριστουγεννιάτικου δέντρου... από το λιγότερες σακούλες ως το οικονομία στο πότισμα....κ.ο.κ. Εκείνο που καταλαβαίνουμε είναι ότι όλα μπορούν να ενσωματωθούν στη καθημερινότητα του παιδιού σαν ένα παιχνίδι, που είναι για το παιδί μια μεγάλη ευχαρίστηση και έχει τεράστια σημασία για την ανάπτυξη του. Τι καλύτερο παιχνίδι στη φύση σε ένα περιβάλλον που το παιδί έμαθε να σέβεται και να προστατεύει!

ΠΡΟΣΟΧΗ ΜΕ ΤΙΣ ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ

Υπήρξε μια έκρηξη διαφήμισης και πληροφόρησης για τις ίνες ως υγιεινή τροφή, οι πωλήσεις πιτυρούχων σιτηρών εκτοξεύτηκαν στα ύψη, έφτασαν σχεδόν να θεωρούνται κάτι σαν πανάκεια και μπήκαν σε όλα τα γεύματα. Ο κόσμος καταναλώνει τις ίνες στα δημητριακά, τα βραστά, τα γλυκά και τις πουτίγκες, στις σούπες... όμως δυστυχώς καταχρήσεις αυτού του τύπου ξεχνάμε ότι προκαλούν ερεθισμό στο έντερο και μετεωρισμό. Μια υγιεινή διατροφή περιλαμβάνει ποικιλία θρεπτικών τροφών σε όσο πιο πλήρη μορφή και είναι λάθος να θεωρούμε τις ίνες κάτι ξεχωριστό από το φαγητό, που τρώμε και λύση για όλα τα προβλήματα. Οι ίνες σε μορφή πιτυρούχου κυτταρίνης και πηκτίνης, περνούν από τη πεπτική οδό χωρίς να απορροφηθούν... είναι το μη αφομοιώσιμο μέρος των τροφών. Μια διατροφή υψηλής περιεκτικότητας σε ίνες είναι υγιεινή, αφού βοηθούν τη τροφή να περνά γρήγορα από το έντερο και το ορθό, έτσι αποβάλλονται οι τοξίνες και αποφεύγονται κάποιες συγκεκριμένες ανωμαλίες... π.χ. εκκολπωματίτιδα.

Οι διαιτητικές ίνες προέρχονται από φυτικές τροφές και γι’αυτό αποκαλούνται «φυτικές ίνες». Τις βρίσκουμε σε όλες τις φυτικές τροφές, που δεν έχουν υποστεί επεξεργασία και χωρίζονται στις διαλυτές και στις αδιάλυτες. Όπως είπαμε δεν μπορούν να διασπαστούν από τα ένζυμα του πεπτικού μας συστήματος και αποβάλλονται «άθικτες», χωρίς να παρέχουν θερμίδες. Εδώ να σας θυμίσω ότι θερμίδες είναι η θερμική αξία μιας τροφής, είναι το ποσό ενέργειας (θερμότητας), που παράγεται από την καύση των θρεπτικών ουσιών. Υπολογίστηκαν ότι 1 γραμ. Λευκώματος αποδίδει 4,1 θερμίδες, 1 γραμ. λίπους 9,5 θερμίδες, 1 γραμ. υδατανθράκων 4,2 θερμίδες. Οι διαλυτές φυτικές ίνες περιλαμβάνουν τη πηκτίνη (περιέχεται στα μήλα, φράουλες, καρότα, εσπεριδοειδή...) και τα κόμμεα (περιέχεται στα όσπρια, τη βρόμη...). Οι αδιάλυτες ίνες περιλαμβάνουν τη κυτταρίνη (στα δημητριακά και λαχανικά), την ημικυτταρίνη (περιέχεται στα δημητριακά ολικής άλεσης) και τη λιγνίνη (περιέχεται στα ώριμα λαχανικά, το σιτάρι, τα φρούτα...)

Όλα ξεκίνησαν, γιατί έρευνες απέδειξαν ότι ο σύγχρονος άνθρωπος καταναλώνει πολύ λιγότερες τροφές στη φυσική τους κατάσταση, καθώς οι περισσότερες είναι βιομηχανικά επεξεργασμένες και επομένως προσλαμβάνει ελάχιστες ποσότητες φυτικών ινών. Ο άνθρωπινος οργανισμός χρειάζεται, ανάλογα με την ηλικία από 25 ως 38 γρ. φυτικών ινών ημερησίως, όμως οι έρευνες δείχνουν ότι ο σημερινός μέσος όρος κατανάλωσης δεν ξεπερνάει τα 10-12 γρ καθημερινώς. Η ανεπαρκής πρόσληψη φυτικών ινών μπορεί να προκαλέσει προβλήματα έντονης δυσκοιλιότητας και αιμορροϊδων λόγω δυσκοιλιότητας. Αλλά και η απότομη αύξηση πρόσληψης φυτικών ινών μπορεί να προκαλέσει φούσκωμα, ναυτία και κοιλιακούς πόνους. Ανεπιθύμητες ενέργειες, που μειώνονται αν πίνετε νερό. Επίσης η υπερκατανάλωση προκαλεί δέσμευση κάποιων θρεπτικών συστατικών, αφού ορισμένα είδη διαιτητικών ινών (π.χ. αυτών που περιέχουν φυτικά οξέα) εμποδίζουν την απορρόφηση του μαγνησίου, του ασβεστίου, του σιδήρου και ψευδαργύρου.

Οι αδιάλυτες ίνες μειώνουν την απορρόφηση λίπου και χοληστερίνης, ενώ οι διαλυτές ίνες θεωρείται ότι μειώνουν τα επίπεδα χοληστερίνης στο αίμα. Και γενικότερα οι φυτικές ίνες σε μεγάλες ποσότητες βοηθούν στην καλύτερη ρύθμιση του σακχάρου του αίματος, ενώ βοηθούν στο αδυνάτισμα, γιατί δημιουργούν αίσθημα κορεσμού και ευεργετούν το γαστρεντερικό σύστημα. Οι διαλυτές φυτικές ίνες, που υπάρχουν στις τροφές, όπως τα μήλα, τα καρότα... επιβραδύνουν τη κίνηση της τροφής μέσα στο έντερο και βοηθούν στο αδυνάτισμα. Απορροφούν το νερό, φουσκώνουν και αυξάνουν πολύ τον όγκο τους, με αποτέλεσμα να μας χορταίνουν περισσότερο από τις εύπεπτες τροφές. Οι αδιάλυτες φυτικές ίνες, επιταχύνουν την κίνηση της τροφής διαμέσου του εντέρου, βοηθώντας έτσι στην πρόληψη της δυσκοιλιότητας και διαφόρων παθήσεων του πεπτικού συστήματος. Υπάρχουν ενδείξεις ότι οι διαιτητικές ίνες προστατεύουν το γαστρεντερικό ακόμη και από τον καρκίνο του εντέρου.

Αν έχετε πρόβλημα με ευερέθιστο έντερο και σπαστική κολίτιδα, καλύτερα να αποφεύγετε την κατανάλωση σε περιόδους έξαρσης ιδιαίτερα τις μεγάλες ποσότητες αδιάλυτων ινών. Να θυμάστε πάντα να πίνετε πολύ νερό (8-10 ποτήρια ημερησίως), ειδικά αν η διατροφή σας περιλαμβάνει πολλές ίνες. Αυξήστε σταδιακά τη διατροφή σας σε φυτικές ίνες, γιατί η απότομη αύξηση μπορεί να προκαλέσει πεπτική διαταραχή... έντονη ενόχληση στην κοιλιά και στο έντερο. Αν η διατροφή σας δεν περιλαμβάνει αρκετές φυτικές ίνες, συμβουλευτείτε τον πίνακα των ειδικών:

1-3 ετών 19 γρ. ίνες

4-8 ετών 25 γρ.ίνες

ΑΝΤΡΕΣ

9-13 ετών 31 γρ.ίνες

14-18 ετών 38 γρ.ίνες

19-50 ετών 38 γρ.ίνες

51-70 ετών 30 γρ.ίνες

>70 ετών 30 γρ.ίνες

ΓΥΝΑΙΚΕΣ

9-13 ετών 26 γρ.ίνες

14-18 ετών 26 γρ.ίνες

19-50 ετών 25 γρ.ίνες

51-70 ετών 21 γρ.ίνες

>70 ετών 21 γρ.ίνες

Εγκυμοσύνη 28 γρ.

Θηλασμός 29 γρ.

ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ

Νιφάδες βρώμης 25,0

Σουσάμι 14,0

Αποξηραμένα σύκα 12,2

Αμύγδαλα 11,8

Κάστανα 11,7

Ηλιόσποροι 11,1

Κλιματόφυλλα 11,0

Αμύγδαλα αποφλοιωμένα 10,4

Άσπρα φασόλια, βραστά 10,4

Φιστίκια Αιγίνης 10,3

Κόκκινα φασόλια, βραστά 9,3

Φιστίκια ψητά 9,2

Αποξηραμένα βερίκοκα 9,0

Φιστίκια ωμά 8,5

Φάβα βραστή 8,3

Φακές βραστές 7,9

Ρεβίθια βραστά 7,6

Χουρμάδες αποξηραμένοι 7,5

Αραβική πίτα ολικής άλεσης 7,4

Ψωμί τοστ ολικής άλεσης 7,4

Ψωμί σίκαλης φρυγανισμένο 7,1

Αποξηραμένα δαμάσκηνα 7,1

Ο Δίφιλος ο Σίφνιος, ο αρχαιότερος διαιτολόγος – γιατρός

Από καιρό ήθελα να γράψω για τον γιατρό Δίφιλο τον Σίφνιο, που θεωρείται ο αρχαιότερος διαιτολόγος και ο οποίος εργάστηκε στη βασιλική αυλή του ελληνιστικού βασιλείου της Θράκης, μολονότι μας χωρίζουν περισσότερα από 2.300 χρόνια από την εποχή του, οι διδασκαλίες του δεν έπαψαν να έχουν διαχρονική αξία. Πριν περίπου 10 χρόνια είχε έρθει στα χέρια μου ένα βιβλίο με συγκεντρωμένες διάσπαρτες τις γνώσεις του από σωζώμενα αποσπάσματα στους «Δειπνοσοφιστές», όπου συνιστά για την υγιεινή διατροφή των ασθενών και των υγιών, φρούτα και λαχανικά, φυτικά εδέσματα, ψάρια και θαλασσινά, ενώ δεν κάνει αναφορές στο κρέας. Οι «Δειπνοσοφιστές» διασώθηκαν σε 15 βιβλία και είναι ένας φανταστικός συμποσιακός διάλογος, έργο του Αθήναιου, που ως ένας από τους συνδαιτυμόνες το 228 μ.Χ., στη Ρώμη στο σπίτι του πλούσιου και επιφανούς Ρωμαίου Λαρήνσιου, διηγείται στο φίλο του Τιμοκράτη. Οι «Δειπνοσοφιστές» θεωρούνται ως το αρχαιότερο εγχειρίδιο δειπνολογίας, αλλά η αξία του έργου είναι ανυπολόγιστη για τη διάσωση αποσπασμάτων ποιητών και συγγραφέων της αρχαϊκής, κλασικής και της αλεξανδρινής περιόδου.

Ανάμεσα στα έργα, που χάθηκαν και θα αγνοούσαμε εξολοκλήρου, αν ο Αθήναιος δεν τα κατέγραφε με φιλομάθεια και φιλοπονία, ήταν και ένα έργο του Διφίλου του Σιφνίου «Περί των προσφερομένων τοις νοσούσι και τοις υγιαίνουσιν». Ο Δίφιλος ήταν σύγχρονος του βασιλιά της Θράκης Λυσίμαχου, που ήταν ένας από τους πιστότερους στρατηγούς και διαδόχους του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Ο βασιλικός γιατρός καταγόταν από τη Σίφνο και ήταν μορφωμένος, αφού σπούδασε στην Αλεξάνδρεια, κατ’εξοχήν κέντρο ιατρικών σπουδών κατά την ελληνιστική περίοδο. Αναφορά για τον Δίφυλο κάνει και ο Γαληνός ο Περγαμηνός (2ο μ.Χ.) συγκαταλέγοντας τον στους άριστους γιατρούς, που ασχολήθηκε με τις κατάλληλες τροφές των ασθενών, αλλά και των υγιών ανθρώπων, όπως μαρτυρεί και ο τίτλος του χαμένου έργου του.

Ο Δίφιλος ο Σίφνιος ασχολούνταν κυρίως με τη δίαιτα, εξετάζοντας από τη σκοπιά του γιατρού διαιτολόγου τις διάφορες φυτικές και ζωικές τροφές. Έστω και αποσπασματικό το έργο του αποδεικνύει ότι είχε διαπιστώσει τις ευεργετικές και τις παθολογικές επενέργειες του στον ανθρώπινο οργανισμό και συγκεκριμένα σε σχέση με την οσμή, τη γεύση, τη σύσταση τους, τη θρεπτική τους αξία, την πέψη.... Οι κανόνες της σύγχρονης διαιτολογίας επιβεβαιώνουν τη διαχρονικότητα των ιατρικών απόψεων του, οι οποίες δεν παύουν να έχουν και σήμερα ενδιαφέρον και να είναι επίκαιρες. Έτσι κατά τον Δίφιλο, τ’αγουρωπά μούρα και τα παντζάρια αποβάλλουν τα σκουλήκια, που παρασιτούν στα έντερα. Τα κουκουνάρια μαλακώνουν τις αρτηρίες και καθαρίζουν τους βρόχους των πνευμόνων. Η μολόχα απομακρύνει τις τοξίνες από τις αρτηρίες και θεραπεύει τους ερεθισμούς στη κύστη και στα νεφρά, αντίθετα με το μπρόκολο, που τα ερεθίζει. Οι βολβοί και το καρότο εγείρουν τις ερωτικές επιθυμίες, ενώ αναφροδισιακά είναι το μαρούλι και το αγγούρι. Χολαγωγά είναι το αγγούρι και τα πράσινα μήλα. Τα πράσα φουσκώνουν.

Εκεί όμως, που θαυμάζεις τον Δίφιλο είναι η καταγραφή των ψαριών και θαλασσινών, που ως γνωστόν αποτελούν μια από τις πιο πλήρεις τροφές, τις πιο γευστικές και υγιεινές. Γι’αυτό δικαιολογημένα ο αρχαίος διαιτολόγος ως νησιώτης, έχει πλούσιο ιχθυολογικό λεξιλόγιο και μνημονεύει περισσότερα από 120 ονόματα ψαριών και θαλασσινών. Το ότι καταγράφει από τον 4ο – 3ο αιώνα π.Χ. ο Δίφιλος ο Σίφνιος 120 τουλάχιστον ψάρια είναι πράγμα αξιοθαύμαστο, αν λάβει κανείς υπ’όψιν του ότι το 15ο αι. μ.Χ. οι επιστήμονες δεν ήξεραν παραπάνω από 150 είδη. Σήμερα στη χώρα μας 100 περίπου είδη ψαριών αλιεύονται πραγματικά στα ελληνικά νερά και συνολικά υπολογίζονται πάνω από 420 μαζί με τις ποικιλίες λιμνίσιων, ποταμίσιων... Έτσι κατά τον Δίφιλο, η σουπιά ερεθίζει τις αιμορροϊδες, η μελιδώνα/αλιδώνα βοηθά στη κυκλοφορία του αίματος, οι θαλασσινοί σωλήνες ωφελούν όσους πάσχουν από λιθίαση και επώδυνη ούρηση. Τα αλίπαστα ανοίγουν την όρεξη.

Εκείνο, όμως που με ενθουσιάζει είναι τα ονόματα των ψαριών και θαλασσινών στην αρχαιότητα. Κάποιες ονομασίες βέβαια έχουν παραμείνει οι ίδιες μέχρι τις μέρες μας. Για παράδειγμα η τρίγλη= το μπαρμπούνι, η χαλκίς= η ρέγγα, ο βάκχος= ο βακαλάος, ο θύννος= ο τόνος, η τευθίς= το καλαμάρι, ο κεστρεύς= ο κέφαλος, ο χρύσοφρυς= η τσιπούρα, αι σφύραιναι= οι λούτσοι, η ερίτιμος= η σαρδέλα, ο κόκκυξ= ο λύχνος, η κηρίς/κιρρίς= σκουμπρί ή τσίρος, αι χάνναι= οι χάνοι, κάραβος= καραβίδα, καρκίνος= κάβουρας, ξανθίας= κίτρινος τόνος, ρίνη= αγγελόψαρο, σελάχιον= σαλάχι, εψητός= αθερίνα, ιέραξ= καπόνι, ραφίς/βελόνη/αβλεννής= ζαργάνα, πέρκη= πέρκα, έγχελυς= χέλι, θρίσσα= σαρδελομάνα, φάγρος= φαγγρί, αι χήμαι= οι αχιβάδες, πώλυψ/πολύπους/ελεδώνη= χταπόδι... Οι πρόγονοι μας ήδη από τη μινωική και μυκηναϊκή εποχή ασχολούνταν με το ψάρεμα και από τότε γνώριζαν όλα τα σύνεργα και αλιευτικά εργαλεία... π.χ. δίχτυα, πετονιές, καμάκια, καλαμίδι, φλόμο, πυροφάνι, πεζόβολα...

Ο Δίφιλος ο Σίφνιος περιγράφει τα φρούτα και λαχανικά αναλυτικά και τις ιδιότητες τους. Για παράδειγμα, τα κεράσια είναι χωνευτικά και νόστιμα, λίγο θρεπτικά, αλλά όταν τα παίρνουμε νωπά από κρύο νερό, είναι ωφέλιμα στο στομάχι. Καλύτερα όμως είναι τα πιο κόκκινα και τα κεράσια της ποικιλίας από τη Μίλητο, γιατί προκαλούν άφθονη ούρηση. Για τα μούρα ο γιατρός Δίφιλος Σίφνιος γράφει ως εξής: «Τα συκάμινα είναι ζουμερά, λίγο θρεπτικά, όμως ευκολοχώνευτα και ευκοίλια. Ιδιαίτερα, όσα απ’ αυτά είναι αγουρωπά, έχουν την ιδιότητα να αποβάλλουν τα σκουλήκια, που παρασιτούν στα έντερα». Τα κάστανα, ο Δίφιλος τα ονομάζει και σαρδιανά βαλανίδια και προσθέτει ότι είναι πολύ θρεπτικά και νόστιμα, αλλά δυσκολοχώνευτα, εξ’ αιτίας του ότι μένουν πολύ χρόνο στο στομάχι. Τα ψημένα όμως και καβουρντισμένα γίνονται βέβαια λιγότερο θρεπτικά, είναι όμως πιο ευκολοχώνευτα. Τα βραστά πάλι, όχι μόνο προξενούν λιγότερο φούσκωμα, αλλά και περισσότερο θρεπτικά από τα ψημένα είναι.

Ο Δίφιλος ως διαιτολόγος προσδιορίζει πάντοτε τους πιο κατάλληλους τρόπους παρασκευής της κάθε τροφής από υγιεινή άποψη, όπως π.χ. Τα βραστά κάστανα, όχι μόνο προξενούν λιγότερο φούσκωμα, αλλά και περισσότερο θρεπτικά από τα ψητά είναι. Το κολοκύθι είναι πιο εύπεπτο, όταν τρώγεται νερόβραστο με ξύδι, αλλά είναι πιο ευχάριστο στη γεύση, όταν είναι καρυκευμένο. Με μουστάρδα πάλι είναι πιο ορεκτικό, αλλά το νερόβραστο είναι πιο εύπεπτο. Για να αποφεύγουμε τη δηλητηρίαση από φαγώσιμα μανιτάρια, πρέπει να τα μαγειρεύουμε με ξύδι και μέλι μαζί ή σκέτο μέλι ή αλάτι. Τα αυγά των ψαριών νωπά ή παστά γίνονται νόστιμα, αν τα πασπαλίσουμε με μαγειρικό αλάτι και μετά τα ψήσουμε. Ο σπάρος βραστός είναι εύπεπτος, τηγανιτός όμως δύσπεπτος. Το κριθαρένιο ψωμί είναι πιο θρεπτικό και πιο ευκολοχώνευτο και γενικά ανώτερο από όλα. Ο Δίφιλος διακρίνει διάφορα είδη ψωμιού... κριθαρένιο, σιμιγδαλένιο, σιταρένιο, σύμμεικτο.... Με τις υπέροχες καταγραφές του ο αρχαίος Δίφιλος αναδεικνύεται σε μακρινό πρόδρομο των νεότερων Σιφνίων μεγάλων δασκάλων της μαγειρικής τέχνης και συγγραφέων κλασικών έργων γαστρονομίας, Νικολάου Τσελεμεντέ, Κωνσταντίνου Μάρκου, Ιωάννου Γαϊτάνου και άλλων πολλών μαγείρων. Ο Δίφιλος μας κάνει να θαυμάζουμε ακόμη μια φορά τη μοναδική κληρονομιά, που μας άφησαν οι αρχαίοι μεγάλοι Έλληνες.

Πηγή το βιβλίο του Νικόλαου Γ. Προμπονά «ΔΙΦΙΛΟΥ ΤΟΥ ΣΙΦΝΙΟΥ ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΤΟΙΣ ΝΟΣΟΥΣΙ ΚΑΙ ΤΟΙΣ ΥΓΙΑΙΝΟΥΣΙΝ», Κατάλληλη δίαιτα για τους ασθενείς και τους υγιείς

Στο «μαγικό» κόσμο του κρασιού

Γράφοντας για το περιοδικό ΟΙΝΟΔΡΟΜΙΟ είχα έρθει πιο κοντά στον κόσμο του κρασιού και όλοι γνωρίζουμε ότι η οινοτεχνία είναι μια μεγάλη τέχνη και επιστήμη. Το κρασί ήταν μέσα στη ζωή μου πάντα, αφού ο πατέρας κάθε χρόνο στο υπόγειο έβαζε ένα μεγάλο δρύινο βαρέλι... και έχω ζήσει μέχρι και τον εκκωφαντικό θόρυβο έκρηξης μιας αποτυχημένης χρονιάς από την πίεση των ζυμών. Ο Γέρακας τότε ήταν ακόμη ένας ατέλειωτος αμπελώνας και τα δύο κτήματα μας αν και μικρά έδιναν τη σοδειά για ένα καλό σπιτικό κρασί. Επίσης η Λήμνος, η πατρίδα μου και τα καλοκαίρια μου, είναι διάσημη για τα κρασιά της και την ερυθρή ντόπια ποικιλία «Λημνιό», την αγαπημένη «Λημνία» του Αριστοτέλη, που μέχρι σήμερα συμμετέχει στα ονομαστά κρασιά του Αγίου Όρους με άλλες ποικιλίες.

Όταν άρχισα να αρθρογραφώ στο ΟΙΝΟΔΡΟΜΙΟ άρχισα να ακούω διάφορους όρους του κρασιού...για ταννίνες, ανθοκυάνες, στρογγυλό, ζωηρό, φλογερό, σαρκώδες, χορτώδες... κ.λπ. και να γνωρίζω το πλούτο των ποικιλιών του σταφυλιού.... Αθήρι, Βηλάνα, Αγιωργίτικο, Μαλαγουζιά, Ασύρτικο, Σαρντονέ... κ.λπ. Έτσι σήμερα μου ήρθε η ιδέα να γράψω μερικές επεξηγήσεις και να σας ανοίξω ένα μικρό παράθυρο σ’αυτόν τον γοητευτικό κόσμο της παραγωγής, του τρύγου, της ζύμωσης, της γευσιγνωσίας... του κόσμου του κρασιού. Προσωπικότητα έχει ένα κρασί, όταν σε γευσιγνωσία μπορεί να διακριθεί από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του. Και εδώ είναι που θέλω να σας εκμυστηρευτώ ότι έχω αδυναμία στη ρετσίνα, που έχει αναγνωριστεί και από την Ευρωπαϊκή Ένωση ως κρασί αποκλειστικά ελληνικής προέλευσης.

Τα κρασιά χωρίζονται σε δύο κατηγορίες, τα Κρασιά Ονομασίας Προέλευσης (ΟΠΑΠ και ΟΠΕ) και τα επιτραπέζια. Τα κρασιά ονομασίας προέλευσης διακρίνονται σε Ονομασίας Προέλευσης Ανώτερης Ποιότητας (ΟΠΑΠ) με κόκκινη ειδική ταινία αναγνώρισης πάνω στη φιάλη και τα κρασιά Ονομασίας Προέλευσης Ελεγχόμενης (ΟΠΕ) με μπλε ταινία. Τα κρασιά ονομασίας προέλευσης παρασκευάζοντια από αμπέλια ορισμένης περιοχής αυστηρά καθορισμένης και από συγκεκριμένες ποικιλίες σταφυλιών. Οι ταινίες δίνονται από τις κρατικές υπηρεσίες με βάση τις δηλώσεις παραγωγής, αφού η νομοθεσία προβλέπει ότι η γλευκοποίηση του σταφυλιού και η οινοποίηση πρέπει να γίνεται μέσα στην καθορισμένη ζώνη ονομασίας προέλευσης, ενώ η εμφιάλωση μπορεί να γίνει και εκτός περιοχής. Γνωστές παγκοσμίως περιοχές, που δίνουν κρασιά ΟΠΑΠ είναι η Νεμέα (Ερυθρός ξηρός και ερυθρός γλυκός), η Μαντινεία (λευκός ξηρός, Μοσχοφίλερο), το Αμύνταιο Μακεδονίας (ερυθρός ξηρός, ροζέ ξηρός αφρώδης, ρεζέ ημίγλυκος αφρώδης), η Ζίτσα, η Ραψάνη, η Νάουσα, η Σαντορίνη (λευκός ξηρός και γλυκός, γλυκός φυσικός...), η Κρήτη, η Λήμνος, η Σάμος, η Ρόδος, η Πάρος, η Κεφαλλονιά... κ.α.

Το σταφύλι αποτελείται από τους βόστρυχους (κοτσάνια) και τις ράγες (σάρκα, φλοιό και κουκούτσια). Τα κουκούτσια ονομάζονται γίγαρτα. Το γλεύκος είναι το περιεχόμενο της ράγας, όταν αφαιρεθούν ο φλοιός και τα γίγαρτα. Τα δύο κυρίως σάκχαρα του γλεύκους είναι η γλυκόζη και η φρουκτόζη, καθώς τα άλλα σάκχαρα σε ελάχιστες ποσότητες δεν παίζουν και κάποιο ιδιαίτερο ρόλο. Οι αμπελουργοί εμπειρικά αντιλαμβάνονται την ωρίμανση των σταφυλιών, όπου η γλυκόζη και η φρουκτόζη βρίσκονται περίπου σε ίση ποσότητα. Οι αρωματικές ουσίες βρίσκονται κυρίως στο φλοιό και είναι υπεύθυνες για το χαρακτηριστικό άρωμα της κάθε ποικιλίας. Τα περισσότερα ένζυμα βρίσκονται επίσης στο φλοιό των ραγών, και είναι οξειδωτικά, πηκτινολυτικά, πρωτεολυτικά... Τα σταφύλια είναι ώριμα όταν το πηλίκο των σακχάρων προς την ολική οξύτητα, δηλαδή ο δείκτης ωρίμανσης είναι σε επιθυμητά επίπεδα (20 – 35).

Μερικοί όροι του κρασιού:

Μούστος: ο χυμός του σταφυλιού, όταν πιέζονται οι ρώγες στον σπαστήρα και πιεστήριο.

Επίγευση: η γευστική εντύπωση που παραμένει στο τέλος μετά τη δοκιμή κρασιού.

Ανθοκυάνες: είναι οι ερυθρές χρωστικές, που βρίσκονται στο φλοιό της ρώγας του σταφυλιού κι συμβάλλουν στο χρωματισμό των ερυθρών κρασιών μαζί με τις ταννίνες.

Πρέμνο: είναι το φυτό του αμπελιού, το κούτσουρο...

Ταννίνες: ουσίες φυτικής προέλευσης, που ενώνονται με πρωτείνες και άλλα πολυμερή (π.χ. πολυσακχαρίτες) και από την ένωση αυτή προέρχεται η στυφή γεύση. Έχουν αντισηπτικές και αντιοξειδωτικές ιδιότητες.

Στέμφυλα: φλοιοί μαζί με τα κουκούτσια

Μπουκέτο: η σύνθεση των διαφόρων αρωμάτων που προέρχονται από την παλαίωση του κρασιού.

Ζυμομύκητες: μονοκύτταροι οργανισμοί που προκαλούν την αλκοολική ζύμωση κατά την οινοποίηση.

Εκχύλιση: η παραμονή των στεμφύλων με το μούστο, ώστε να πετύχουμε το χρώμα, άρωμα και τις ταννίνες που επιθυμούμε.

Μπρούσκο: το στυφό κρασί με αρκετές ταννίνες.

Οξείδωση: είναι η έκθεση του κρασιού στο οξυγόνο του αέρα και η εμφάνιση της οξειδωμένης μορφής της αλκοόλης και της ακεταλδεϋδης, που έχει χαρακτηριστικό άρωμα μήλου. Επιπρόσθετα τα αρώματα των φρούτων και των λουλουδιών, που έχει το κρασί, καταστρέφονται.

Σώμα: είναι το πλήθος των συστατικών που αποτελούν το ξηρό εκχύλισμα του κρασιού (στερεό υπόλειμμα).

Βελουδένιο: είναι το κόκκινο παλιό κρασί, πλούσιο σε σώμα και ταννίνες, που δείχνουν πλούτο και η γεύση του είναι απαλή σαν βελούδο.

Μεταμπισουλφίτ: το μεταδιθειώδες ή πυροθειώδες κάλιο (άλας του θειώδη ανυδρίτη).

Αλκοολικός βαθμός: είναι ο αριθμός των λίτρων καθαρής αλκοόλης, που περιέχονται σε 100 λίτρα προϊόντος, όταν οι δύο όγκοι μετρηθούν σε θερμοκρασία 20 C. Λαμβάνουμε ένα βαθμό αλκοόλης από 17 – 18 γραμμάρια σακχάρων.

Μηλογαλακτική ζύμωση: η μετατροπή του μηλικού οξέος σε γαλακτικό οξύ από τα γαλακτικά βακτήρια, με σύγχρονη παραγωγή διοξειδίου του άνθρακα.

Παλαίωση: ο χρόνος που περνά το κρασί μέσα στη φιάλη, χωρίς τη συμμετοχή του οξυγόνου.

Φλογερό: είναι το κρασί στο οποίο η αλκοόλη επισκιάζει όλα τα άλλα συστατικά.

Σαρκώδες: το κρασί είναι πλούσιο σε αλκοόλη, αλλά φτωχό σε ταννίνες.

Οξειδωτικά ένζυμα: είναι τα ένζυμα, που προκαλούν την οξείδωση των φαινολικων ενώσεων και γίνονται επικίνδυνα για την υγεία του κρασιού.

Μαδεριασμένο: το κρασί που εμφανίζει αρώματα οξείδωσης, χωρίς να είναι δυσάρεστα.

Χορτώδες: το κρασί που μας δίνει την αίσθηση χόρτου από άγγουρα σταφύλια.... φαινολικές ενώσεις που δεν έχουν ωριμάσει καλά.

By Electra Koutouki