Κυριακή, 17 Μαρτίου 2013

Καλή Καθαρά Δευτέρα!



Καλά κούλουμα ή κούλουμπα, κούμουλες, κουμουλάθες ή κούμουλα!  
Με τον όρο κούλουμα, εννοούμε τη μαζική έξοδο του κόσμου στην ύπαιθρο και τον εορτασμό της Καθαράς Δευτέρας έξω στην φύση. Η προέλευση της λέξης είναι λατινική, από το cumulus, εκτός από την σημασία του σωρού, σημαίνει την αφθονία, το περίσσευμα, το πέρας, αλλά και τον επίλογο. Το τέλος της Απόκρεω! Κι αν πάμε στην αρχαιότητα, η γιορτή της Καθαράς Δευτέρας θεωρείται ο επίλογος των Βακχικών εορτών της αποκριάς, οι οποίες ουσιαστικά αρχίζουν την Τσικνοπέμπτη και τελειώνουν την Καθαρά Δευτέρα. Με την Καθαρο-Δευτέρα ξεκινά η Μεγάλη Σαρακοστή, όπου το έθιμο λέει για τις πρώτες τρεις μέρες αυστηρή νηστεία. Στα χωριά τα βράδια έτρωγαν σταφίδες για να μη πεινάνε (η παροιμία λέει: Όσο συλλογάται η γριά το Τρίμερο, μαύρη Τουρνή (Τυρινή) την πάει).
Η Καθαρά Δευτέρα γιορτάζεται στην εξοχή με νηστίσιμα και  με το άζυμο ψωμί, δηλαδή τη λαγάνα. Απαραίτητο συμπλήρωμα της Καθαράς Δευτέρας αποτελεί το πέταγμα του χαρταετού, του αστεριού στα ψηλώματα. Τους  χαρταετούς τους κατασκεύαζαν παλιά μόνοι τους με καλάμια και χαρτί. Ήθελαν μαστοριά τα ζύγια... αν δεν τα  ζυγιάσεις  σωστά, χαρταετό δεν βλέπεις ψηλά. Με το χαρταετό πέταγαν μακριά κάθε έγνοια του χειμώνα, με τον ερχομό της άνοιξης. Στις 28-2-1954 επισημοποιήθηκε η αργία της Καθαράς Δευτέρας. Στην Ελλάδα έχουμε το κάψιμο του Καρνάβαλου, ο γάμος και η κηδεία, οι γαϊδουροδρομίες, τα μουντζουρώματα και αλευρώματα κ.α.